| |
İş görüşmeleri yapılış şekillerine
ve katılımcı sayısına göre farklılık gösterirler. Genel olarak
en sık rastlanan görüşme şekilleri şunlardır:
1. Telefon Görüşmeleri
/ Ön Görüşmeler
İnsan kaynakları bölümleri, genelde maliyetleri düşürmek ve
zaman kazanmak ve söz konusu pozisyon için daha çok sayıda adayla
birebir bağlantı kurup değerlendirme yapabilmek açısından telefonla
görüşme veya ön görüşme yapma yoluna başvurabilirler.
Telefonda yapılan iş görüşmelerinde, tabii kıyafetine özen gösterme
zorunluluğu olmadan, istediğiniz kadar kopya çekmek şansınız
vardır. Ancak bir insanla yüzyüze görüşme olmadan kendisini
ifade etmekte güçlük çekenler için bu tip görüşmeler dezavantaj
olabilir. Bu durumda telefonla iş görüşmesinin saati biliniyorsa,
en az on dakika önceden hazırlanmak, görüşmenin gidişatı açısından
yararlı olabilir. Telefonla iş görüşmelerinde kendinizi başarılı
bulduğunuz bir satış görüşmesini, daha önce yaptığınız bir görüşmeyi
gözünüzde canlandırabilir, sizi başarılı kıldığına inandığınız
noktaları hatırlayıp bunları görüşme süresince kullanabilirsiniz.
Diğer yandan sürenizin sınırlı olduğunu unutmayıp, karşınızdaki
kişinin ilgilendiği noktaya odaklanmanız, sorulan sorulara açık
ve net cevaplar vermeniz de son derece önemli olacaktır.
Teknolojik imkanlardaki gelişmelere paralel olarak bu tür görüşmeler,
telefon yerine Internet üzerinden görüntülü olarak yapılabilmekte,
bu durumda yukarıda bahsedilen bazı sınırlama ve zorluklar kısmen
de olsa ortadan kalkabilmektedir.
2. Değerlendirme
Görüşmeleri
Genellikle işveren tarafından bir veya daha fazla yetkili ile
adayın kapalı (en azından konuşulanların gizliliğinin korunabileceği)
bir mekanda yapılır. Görüşmeler normalde 1 saate yakın olup
zaman zaman 2-3 saate kadar genişleyebilir. Bu görüşmelerde
ne tür soru ve görüşme teknikleri kullanılırsa kullanılsın,
temelde amaç adayın geçmiş iş tecrübelerini, potansiyelini,
iletişim becerilerini, kendini ifade etme tarzını, tutum ve
davranışlarını, problem çözme yeteneklerini ve buna benzer diğer
önemli özelliklerini anlamak ve söz belirli bir pozisyona uygunluğu
açısından değerlendirmektir. Görüşmeler olumlu gittiğinde, şirketin
konuyla ilgili farklı yetkilileri ile takibeden benzer görüşmeler
olabilir. Burada aday açısından aynı konular tekrar tekrar konuşuluyor
gibi gözükse de, şirket tarafında adayla ilgili izlenim ve değerlendirmeler
giderek netleşecek ve her iki tarafın da bu süreç sayesinde
uzun vadede daha doğru bir karara varması kolaylaşacaktır.
3. Tanışma Görüşmeleri
Bu tür görüşmeler temelde Değerlendirme Görüşmelerine benzemekle
birlikte, amacı adayı belirli bir pozisyona uygun açısından
değil, genel olarak tanımak ve ileride olabilecek bazı pozisyonlar
açısından değerlendirmektir. Bu özelliğiyle bu tür görüşmeler
adaylar açısından kendilerini ve birikimlerini ifade etmek için
önemli bir fırsat yaratmakta, ancak diğer yandan şirketler açısından
kısa vadede belirgin bir faydası olmadığı ve toplamda zaman
aldığı için tercih edilmeyebilmektedir. Amaç belirli bir pozisyona
uygunluğu değerlendirmek olmadığı için, bu tür görüşmelerde
sorulan sorular da buna paralel olarak daha genel seviyede olmaktadır.
4. Çoklu Değerlendirme Merkezi
En fazla 12 adayın katılabildiği ve 4-5 saatlik bir sürede tamamlanan
görüşme şeklidir. Diğer görüşmelerden farklı olarak bu görüşme
şeklinde adaylar birebir değil, grup olarak görüşmelere katılırlar.
Çoklu değerlendirme merkezlerinde adaylar, grup için davranışları,
iletişim becerileri, problem çözme ve karar verme yetenekleri,
zaman planlaması, sebep-sonuç ilişkilerini kurabilme, örnek
vaka çözümleri gibi konularda değerlendirilirler.
5. Örnek Vakalar
Genelde üst yönetim, danışmanlık, pazarlama ve bankacılık pozisyonlarına
yönelik olarak kullanılan bir görüşme çeşididir.Hızlı düşünme
becerilerini ölçmek için sorulan “Türkiye’de kaç benzin istasyonu
vardır?” ya da “Bir inek kaç kilodur?” gibi soruların yanı sıra,
özellikle çeşitli örnek vakalar yardımı ile adayların analitik
düşünme yetenekleri ölçülmeye çalışılır. Genellikle sorulan
sorular arasında, “X firması yeni bir modeli piyasaya çıkaracak
olsa nelere dikkat etmelidir?” veya çeşitli parametreleri verilen
ve “Zor durumda olan bir aile şirketi nasıl kurturulur?” gibi
vakalar yer alabilir.Tecrübeli insanların bile zorlanacağı bu
tip mülakatlar özellikle yeni mezunlar için daha da zorlu olacaktır.
Bu açıdan ders kitaplarının yanı sıra haftalık ve aylık iş dünyası
dergilerini takip etmek, İnternette çeşitli araştırmalar yapmak
ve iş dünyasıyla ilgili seminerlere katılmak genç mezunlara
oldukça yararlı olacaktır.
6. Davranışsal Eğilimi Ölçen Mülakatlar
Yaratıcı ve abartılı CV yazma eğiliminin oldukça arttığı günümüzde,
davranışsal eğilim görüşmeleri bir dizi “peki öyleyse kanıtla”
sorusu içermektedir. Bunun arkasında yatan motivasyon, işverenlerin
kendilerini sağlama alma isteğidir. Amaç çeşitli yeteneklerin
kullanılmış olduğu örnek olaylardan yola çıkarak, kişinin gerçekten
bu yeteneklere sahip olup olmadığını anlamaktır.Bu bakımdan
CVlerinizi hazırlarken, en az iki tane örnek olay tanımlamadığınız
sürece, “organizasyonel yeteneklerinizden” bahsetmemelisiniz.
Yetenekleriniz konusunda yapacağınız her türlü yorum için OGAS
analizi yapmanızı tavsiye ederiz.
O=Karşılaştığınız bir olay
G=Bu olayda üstlendiğiniz
rol/görev
A=Gerçekleştirdiğiniz eylem
S=Elde ettiğiniz sonuçlar
Her üç iş görüşmesi tipi için de önemli olan nokta ön hazırlık
ve çalışmadır. Bu konularda yapılan hatalar, “teşekkür ederiz
ama şu anda teklif getiremiyoruz” şeklinde, arzu edilmeyen sonuçlar
doğurabilir. Bu açıdan iş görüşmelerine hazırlanmak, en az üniversitedeki
performansınız kadar gerekli ve önemlidir.
|
tekadres
